Socjalizacja szczeniaka krok po kroku: spokojny plan na pierwsze tygodnie

Krótka odpowiedź: Socjalizacja szczeniaka polega na tym, że krok po kroku i w bezpieczny sposób poznaje on ludzi, psy, dźwięki, miejsca, podłoża i dotyk, a każde nowe doświadczenie kojarzy mu się z czymś przyjemnym. Najważniejszy okres to mniej więcej od 3. do 12.–14. tygodnia życia. Dlatego zaczynasz od pierwszego dnia w domu. Pokazuj 2–3 nowe rzeczy dziennie, zawsze z takiego dystansu, żeby szczeniak był ciekawy, a nie przestraszony, i nagradzaj spokój. Przed końcem szczepień unikaj miejsc, gdzie bywa wiele nieznanych psów, ale nie zamykaj szczeniaka w domu.

Czym jest socjalizacja szczeniaka i dlaczego jest taka ważna?

W pierwszych tygodniach życia szczeniak szczególnie łatwo uczy się, co jest normalne i bezpieczne. Wszystko, co pozna wtedy w dobrej atmosferze, zwykle nie budzi później lęku. Rzeczy zupełnie nieznane mogą go za to w przyszłości niepokoić. Amerykańskie towarzystwo lekarzy weterynarii zajmujących się zachowaniem zwierząt (AVSAB) określa ten najważniejszy okres jako mniej więcej 3–14 tydzień życia i zwraca uwagę, że problemy z zachowaniem są częstą przyczyną oddawania psów.

Socjalizacja nie oznacza, że szczeniak ma się ze wszystkimi witać ani że ma „przyzwyczaić się” do strachu. Chodzi o to, żeby nowe rzeczy kojarzyły mu się neutralnie lub przyjemnie. Jedno złe, przytłaczające doświadczenie może zaszkodzić bardziej niż jego brak.

Kiedy zacząć socjalizację szczeniaka?

• U hodowcy (3–8 tydzień). Dobra hodowla oswaja szczenięta z dotykiem, domowymi dźwiękami i różnymi ludźmi. Zapytaj hodowcę, co szczenięta już znają.
• Od pierwszego dnia w domu (zwykle 8 tydzień i później). To czas, w którym Twoja rola jest największa. Nie czekaj z socjalizacją do końca szczepień.
• Po 12.–14. tygodniu pies nadal się uczy, ale nowe rzeczy częściej budzą w nim ostrożność. Socjalizację kontynuuj przez cały pierwszy rok, tylko jeszcze spokojniej.

Socjalizacja szczeniaka przed szczepieniami

To najczęstszy dylemat. Według AVSAB szczeniak może zacząć zajęcia w dobrze prowadzonym przedszkolu dla szczeniąt już w wieku 7–8 tygodni, jeśli ma za sobą pierwszą dawkę szczepień (podaną co najmniej 7 dni wcześniej) i pierwsze odrobaczanie. Musi też być zdrowy, a kolejne szczepienia trzeba podawać w terminie. W praktyce:

• Tak: spotkania ze zdrowymi, zaszczepionymi psami znajomych, zajęcia w przedszkolu z zasadami higieny, oglądanie świata z rąk, z transportera albo z wózka, wizyty u znajomych, krótkie przejażdżki samochodem.
• Nie: psie wybiegi, miejsca, gdzie załatwia się wiele nieznanych psów, kontakt z psami o nieznanym stanie zdrowia.

Plan dopasowany do Twojej okolicy omów z lekarzem na pierwszej wizycie u weterynarza ze szczeniakiem.

Socjalizacja szczeniaka krok po kroku: 4 zasady

1. Mało i często. Planuj 2–3 nowe doświadczenia dziennie, po kilka minut. Szczeniak potrzebuje dużo snu, a zmęczony gorzej znosi nowości.
2. Zaczynaj z dystansu. Ustaw się tak daleko od nowej rzeczy, np. ruchliwej ulicy, odkurzacza czy dzieci na placu zabaw, żeby szczeniak patrzył z ciekawością, a nie się kulił. Przybliżaj się dopiero przy kolejnych sesjach.
3. Nagradzaj spokój. Gdy szczeniak spogląda na nową rzecz i pozostaje rozluźniony, daj smakołyk albo krótką zabawę. Nowość ma zapowiadać coś miłego.
4. Zostaw wyjście awaryjne. Jeśli szczeniak się boi, odsuń się, nie zmuszaj go do podejścia i nie podawaj obcym do głaskania. Następnym razem zacznij od łatwiejszej wersji.

Lista socjalizacyjna: co szczeniak powinien poznać?

Socjalizacja szczeniaka z psami

Dobrze dobrany, spokojny dorosły pies nauczy szczeniaka więcej niż dziesięć przypadkowych spotkań. Zwracaj uwagę na kilka rzeczy:

• Wybieraj psy zdrowe, zaszczepione i tolerancyjne wobec szczeniąt.
• Pozwól szczeniakowi podejść samemu i daj mu możliwość odejścia. Przerywaj zabawę, zanim zrobi się zbyt intensywna.
• Szczeniak, który się chowa albo piszczy, nie „przyzwyczai się” do tego, że jest przytłoczony. Zakończ spotkanie.
• Jeśli korzystasz z przedszkola dla szczeniąt, wybierz takie, w którym trener dzieli szczenięta według wielkości i temperamentu, przerywa zbyt ostrą zabawę i stosuje metody bez kar.

Zabawa z innymi psami pomaga też szczeniakowi uczyć się kontrolowania siły gryzienia. Więcej znajdziesz w poradniku jak oduczyć szczeniaka gryzienia rąk i nóg.

Przykładowy tydzień socjalizacji

Dopasuj plan do swojego szczeniaka. Jeśli źle zniósł poprzedni dzień, wróć do łatwiejszych ćwiczeń.

Jak rozpoznać, że to za dużo?

Przerwij i odsuń się, jeśli szczeniak:

• kuli się, podkula ogon, ma uszy przyciśnięte do głowy;
• odwraca głowę, ziewa, oblizuje się, otrząsa się po kontakcie;
• przestaje brać smakołyki, które w domu bardzo lubi;
• próbuje uciec, chowa się za Tobą, zamiera albo szczeka i się wycofuje.

Po trudnym doświadczeniu daj szczeniakowi odpocząć i następnym razem zacznij z większego dystansu. Jeśli lęk się nasila albo dotyczy wielu sytuacji, porozmawiaj z lekarzem weterynarii lub behawiorystą.

Najczęstsze błędy

• Czekanie z wychodzeniem z domu do końca wszystkich szczepień.
• Zabieranie szczeniaka od razu w tłum, na festyn albo na psi wybieg.
• Podawanie szczeniaka do głaskania każdej napotkanej osobie.
• Pocieszanie na siłę albo zmuszanie, żeby „podszedł i zobaczył”.
• Robienie wszystkiego w jeden weekend zamiast po trochu każdego dnia.
• Zapominanie o ćwiczeniu zostawania samemu. Zobacz poradnik jak nauczyć psa zostawać samemu w domu.

FAQ

Powiązane poradniki

• Pierwsza wizyta u weterynarza ze szczeniakiem
• Ile razy dziennie karmić szczeniaka?: stałe pory posiłków w planie dnia
• Jak oduczyć szczeniaka gryzienia rąk i nóg?
• Jak nauczyć psa załatwiać się na dworze?
• Jak nauczyć psa zostawać samemu w domu?
• Jak nauczyć psa chodzić na smyczy?

Ten poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza weterynarii ani behawiorysty.